Report: Zwarte Cross 2026

’t Geet Hier Spoken: drie dagen Zwarte Cross voor beginners

Zwarte Cross 2026, Lichtenvoorde. Voor het eerst naar het grootste festival van Nederland: een kennismaking in drie dagen, van straaljagers tot een eigen podiummoment.

Donderdag: straaljagers, flamenco en de Koning der Piraten

Voor wie er nog nooit was, en dat gold tot deze week ook voor uw verslaggever, begint de Zwarte Cross verrassend onschuldig: een parkeerweiland, vriendelijke mensen in hesjes die je een vak in loodsen, en binnen drie minuten twee keer dezelfde zin uit twee verschillende monden: “Zo, ik heb dorst. Tied veur een pilsje.” Vanaf de parkeerplaats zijn de hersenen van Tante Rikie al zichtbaar, 22 meter aan brein boven de Dansvloer (zie foto hieronder), en richting de ingang strekt zich een fietsenstalling uit waar geen einde aan komt. Half de Achterhoek komt gewoon op de fiets, alsof dit het dorpsfeest is. Wat het eigenlijk ook is, alleen dan met 429 acts.

Om klokslag drie uur gaat het terrein open en scheuren er straaljagers over het festival. Straaljagers. Over een weiland in Lichtenvoorde. Welk festival kan dat zeggen van zijn opening? Praktische zaken voor de mede-debutant: een biertje kost precies één muntje van €3,40, er is geen statiegeldgedoe, en muntjes die je aan het eind overhoudt lever je gewoon weer in. Ga verder vroeg langs de dixi, nu die nog schoon is. Daarmee is het huishoudelijke deel van dit verslag afgerond.

Tekst gaat verder onder afbeelding.

De Règâhs, of: het kortste zitconcert van Nederland

Voor aanvang gaan De Règâhs, Haagse flamencoband, nog gewoon tussen het volk op de foto met de ene vriendengroep na de andere. Daarna zit het hele Buitenpodium Theater keurig klaar, want dit is een zitconcert, zo is dat afgesproken. Die afspraak houdt exact één nummer stand: bij ‘Meisjes uit De Haag‘ staat de hele handel overeind en komt er van zitten die middag niets meer. Plat Haags in een Achterhoeks weiland, een aankondiging om in te lijsten (“dit nummer gaat over je ex en heet ‘Lelijk‘”) en als klap op de vuurpijl blijkt het laatste nummer halverwege te moeilijk, dus wordt er ter plekke overgeschakeld op ‘Jè bent ut voâh mèn (Jij bent het voor mij)’. Probleem opgelost, publiek blij. Zo doe je dat.

Grasmaaiers met een frikandel erop

Verderop, in een afgeladen stuntarena, klinkt tegen zessen het startschot van Red Bull Maai’n, de zitmaaierrace. Hoe je die machines moet omschrijven? Net een grasmaaier met een frikandel erop. Ze scheuren door de modder en over obstakels terwijl duizenden mensen juichen alsof hier de Grand Prix wordt verreden. Thuis ligt het gazon van deze coureurs er vermoedelijk verwaarloosd bij, maar hier wordt geschiedenis geschreven.

De rest van de middag laat zich lezen als een routekaart van dit festival: dansen in het Swingpaleis, de gloednieuwe ode aan de plattelandsdisco’s van vroeger, en dan naar BZB in de Megatent, waar het publiek massaal uit z’n dak gaat op repertoire dat je als westerling niet allemaal hoeft te kennen om de tent te voelen schudden.

Het Stadsplein, waar elke kroeg een feestje is

Een van de mooiste ontdekkingen voor een nieuwkomer is het Stadsplein: een compleet stadje van kleine cafés waar niet zozeer concerten worden gegeven als wel doorlopend feestjes worden gevierd (zie foto hieronder). Het Studentenhuis waar het dak er constant vanaf gaat, gaycafé De Kast waar wij via een photobooth zomaar binnenrollen, en een heuse Nozem-tattooshop waar je door het raam kunt toekijken hoe menig Zwarte Crosser zich ter plekke een Nozem- of Zwarte Cross-tatoeage laat zetten. Voor het leven, want dit festival is blijkbaar iets waar je je permanent aan wil verbinden. Tussen de cafés staat ook nog een open podium met vooral “jij bent de artiest” als programmering. Onthoud dat concept, het wordt later dit verslag nog belangrijk.

Tekst gaat verder onder afbeelding.

Jannes maakt zijn debuut

Het slot van de avond is voor Jannes, 23:30 op het Hoofdpodium, en dat is één groot feest. De Koning der Piraten staat na al die jaren voor het eerst op de Zwarte Cross en dat debuut zit binnen de kortste keren gebeiteld: bij ‘Eleonora‘ gaat de hele wei uit z’n dak, van de eerste rij tot de bierkraam achterin. Twee debutanten op één avond, Jannes en wij, en allebei om.

In de Megatent draait ondertussen Beatcrooks XXL de boel compleet los, en daar duikt zomaar Rutger van Barneveld op om zijn eigen zomerhit ‘Zwoele Zomernachten‘ in een hardcore-achtige remix te doen, samen met Justin de Wildt erbij: één groot feest. Onthoud dat nummer. Het komt terug in dit verslag, vaker dan wie dan ook lief is.

Vrijdag: van drijvend bier tot Total Eclipse of the Heart

Een tweede festivaldag hoort te beginnen met bijkomen, en daarvoor heeft de Zwarte Cross de Playa: een heus strand voor Zwarte Crossers. Terwijl op de achtergrond crossmotoren janken, drijft er een man door het water voorbij met een biertje balancerend op zijn buik. Niemand kijkt op. Dat ene beeld vat het hele festival samen: totale ontspanning en totale herrie, vreedzaam naast elkaar.

Bij de Nauborhoued aan de crossbaan vliegen ondertussen skaters en skateboarders door de lucht. Overal op dit terrein wordt gestunt, gesprongen en gekkigheid uitgehaald. Dit is geen festival, dit is een pretpark van 160 hectare waar toevallig ook bands spelen.

De Zwoele Zomernachten-teller

Over dat nummer van Rutger gesproken. Donderdag hield het zich nog gedeisd, maar vrijdag slaat ‘Zwoele Zomernachten‘ toe als een zomergriepje. Om 14:01 uur voor het eerst. Om 14:46 uur random bij een eettentje. Om 16:00 uur twee keer achter elkaar bij Het Studentenhuis. Om 21:26 uur weer. Om 22:05 uur in het Swingpaleis. En om 01:51 uur, op weg naar de uitgang: daar is ie weer. De grootste zomerhit van het land heeft er precies één dag over gedaan om het grootste festival van het land volledig te bezetten. Verzet is zinloos.

Rock in een bikerbar

In de middag strijken we neer bij de Roadhouse, en dat blijkt een van de fijnste plekken van het terrein: een vuurrood schuurtje alsof het rechtstreeks uit de Amerikaanse rimboe is overgevlogen, door de organisatie zelf liefdevol omschreven als “de ultieme smerige bikerbar”. Klein, intiem, een paar honderd man, en gereserveerd voor de betere underground rock. Daar spelen Jaya The Cat, half Amerikaans, half Nederlands, hun zonnige mengsel van ska-punk en reggae, het soort band waarbij je meedeint ook al vind je zelf dat je niet van reggae houdt. Gave rock in een prachtige omgeving, en het contrast met de Megatent-massa maakt het alleen maar beter.

Van het Swingpaleis naar de moshpit

De vroege avond begint bij Barry Fest in het Swingpaleis, waar de zelfverklaard energiekste feest-dj van de Benelux de zaal aan het opwarmen is. Prima vermaak, maar met de Dropkick Murphys in het vooruitzicht wint het Hoofdpodium het deze keer nog vóór zijn grote hit ‘Ferry de Roze Flamingo‘ voorbij is gekomen. Keuzestress is op dit festival een chronische aandoening.

De Dropkick Murphys openen ijzersterk met ‘The Boys Are Back‘. Daarna zakt de set even in, maar richting het einde wordt het steviger en steviger, groeit de moshpit met de minuut, en bij ‘Shipping Up to Boston‘ explodeert de boel compleet. Keltische punk in een Achterhoeks weiland, en de wei uitzinnig.

De katapult

Rond negen uur verzamelen zich duizenden mensen bij de Megatent voor de katapultsprong, de stunt die de organisatie zelf de headliner van het jaar noemde. En het IS spectaculair: een mens die met een middeleeuws aandoende slingerarm over een complete feesttent wordt gelanceerd, terwijl een heel festival tegelijk de adem inhoudt. Maar bij de landing gaat het mis en raakt stuntman Laurent Arrabito geblesseerd aan zijn enkel, gelukkig, zo bleek een dag later, niet gebroken. Een dag eerder liep collega Jim van Nes bij de eerste sprong al een zware hersenschudding op, en dus schrapt de organisatie alle resterende sprongen van het weekend. Verstandig. Het maakt de twee sprongen die wél zijn gemaakt er niet minder indrukwekkend om, integendeel. Hulde aan die twee, en beterschap.

Tekst gaat verder onder afbeelding.

En toen stond uw verslaggever op het podium

In het Swingpaleis barst na een dj-set de meezing-rock van Amæzing Snäke los. Dit is een live-karaokeband: een complete rockband speelt de klassiekers en het publiek mag zich aanmelden om ze te zingen. Op het podium. Samen met iemand die uw verslaggever op dat moment welgeteld drie minuten kende, viel bij het bord met nummers de keuze op ‘Total Eclipse of the Heart‘ van Bonnie Tyler, de powerballad-koningin die ruim een week eerder overleed. Vanaf dat moment begonnen de benen licht te trillen. Zenuwen, de vraag “waarom doe ik dit”, maar vooral: enthousiasme.

Backstage (backstage!) volgde een kort intakegesprek. Of we konden zingen? Nee. Of we ooit op zo’n podium hadden gestaan? Nee. De instructies waren er niet minder om: vooral plezier maken en genieten van het zingen voor vijfduizend mensen in het Swingpaleis. En zo stond ondergetekende daar rond middernacht, met trillende benen en een wildvreemde naast zich, Bonnie Tyler een laatste groet te brengen voor een afgeladen tent. Perfect klonk het allerminst en de timing bleek verraderlijk lastig, maar daar had de zaal geen enkele boodschap aan: het Swingpaleis reageerde enthousiast op twee amateurs die gewoon durfden. En eerlijk is eerlijk, dat had Bonnie waarschijnlijk wel kunnen waarderen.

Ergens in die tent ging ondertussen een complete doos bitterballen rond, meegenomen door iemand die ze gewoon voor ál zijn vrienden had gehaald. Dat is de Zwarte Cross in het klein: iemand denkt “dit maakt de avond beter” en doet het dan ook gewoon. Om 01:51 uur stroomt het terrein leeg richting de uitgangen. In de verte klinkt, uiteraard, ‘Zwoele Zomernachten‘.

Zaterdag: Nozem-rad, Jointjes bij de Reggaeweide en afsluiten met The Opposites

Even rustig opstarten voor de tent met een kleffe tosti en een Vifit drinkyoughurt die we bij de supermarkt 50 meter naast ons op de camping hebben gehaald. De kleffe tosti om de honger te stillen en de drinkyoghurt om jezelf wijs te maken dat je helemaal niet zo ongezond bezig bent dit weekend. Net na het middaguur waren we weer op het festivalterrein te vinden en meteen werd duidelijk dat we nog heel veel niet hebben gezien of hebben gedaan.

Nozem-rad + extreem goede hanenkam

De goede voornemens om iets rustiger aan te doen konden direct overboord worden gegooid, we liepen tegen het Nozem rad aan. Deze toch wel lokale delicatesse met de slogan ‘Smerig lekker’ moesten we proeven. En dit in combinatie met een spelelement – muntje betalen en je mag aan het rad draaien voor prijzen, kon niet worden weerstaan. Eerste 3 spins niks gewonnen, daarna wat merch en toch nog het smerig lekkere drankje. Check, deze partylikeur kunnen we ook weer afstrepen.

Tegenover het Nozem-rad staat iemand hanenkammen te maken. Op zich is dit al redelijk bijzonder op een festival. Dan zou je verwachten dat dit wordt gedaan met een schaar, een scheerapparaat en een paar goede klodders gel. Maar niet is minder waar, op de Zwarte Cross gaan dingen net even wat anders dan je gewend bent. Het gebeurde namelijk met een bladblazer en haarlak, wel zo efficiënt.

Relaxte sfeer Reggaeweide

Wat voor muziekgenre je hier kunt vinden heeft geen extra uitleg nodig. Normaliter worden de artiesten uitgelicht en beoordeeld, maar in dit geval geven we de sfeer bij deze stage en de mensen die hier waren extra aandacht. Dat alles klopte bleek wel uit het feit dat we hier vijf uur lang zijn geweest (wat echt enorm lang is voor op een festival). Eerder weggaan voelde simpelweg op dat moment niet als een optie.

Bij binnenkomst lijk je een strandbar binnen te komen. Zand op de grond, rieten hutjes en verschillende cocktails passeerden. Uiteraard de perfecte setting voor een Reggaeweide. En wat is onlosmakelijk verbonden met Reggaemuziek? Juist, een jointje. Na 10 seconden zagen we links van ons al een oude baas met zijn vrouw er rustig eentje draaien en opsteken. Vervolgens gingen er nog een paar rond in het publiek. Je favoriete reporter kon natuurlijk niet achterblijven en deed vrolijk mee. Het zou zomaar zo kunnen zijn dat dit sterk heeft bijgedragen aan de lange periode dat we bij deze stage zijn geweest 😉

Na leuke nieuwe mensen te hebben leren kennen, de cocktailbar te hebben uitgespeeld en getuige te zijn geweest van een spontane pot armworstelen was het mooi geweest. We moesten door, er is namelijk nog meer te zien wat we eigenlijk niet mogen missen.

The Opposites

Zoals je misschien al doorhad, was er geen strak schema. Maar één van de acts die wel op het schema stonden, zijn The Opposites. Je weet dat ze met een enorme dosis energie komen en het publiek helemaal gek maken. En vanaf minuut één was dit eigenlijk al het geval. Hun opkomst was voor velen al genoeg om alle energie die ze nog hadden van 1 of meerdere dagen feest in te zetten voor dit moment.

Alle nummers waarvan je wil dat ze voorbijkwamen, kwamen ook voorbij. Of beter gezegd, alle nummer die ondergetekende graag wilde horen. Van Dom, lomp & Famous tot Broodje Bakpao en van Sukkel voor de Liefde tot Je lult.

Slapen? Nee tijd voor Grand Café De Nekslag

Na een voldaan gevoel bij het optreden van The Opposites volgt de tocht naar de camping, met de intentie om wat slaap te pakken. De intentie was goed, de uitvoering ronduit slecht. De verleiding voor een bezoekje aan Grand Café De Nekslag (buurtkroeg op de camping) was simpelweg toch te groot.

De dag ervoor werd hier een optreden van Wolfgang Saufi bekeken. Dit was zowel een hoogtepunt als een dieptepunt. Het was zo slecht, dat het eigenlijk ook wel weer goed was. Na twaalven op de camping wordt de gemiddelde festivalganger immers wat minder kritisch, voor de duidelijkheid: op muzikaal vlak. Mocht je je nu afvragen wie Wolfgang Saufi is en wat zijn genre is, hier komt het verlossende antwoord. Beeld je een man in een mooi Oktoberfest outfit voor met het kapsel van Chantal Janzen, het enthousiasme van Gerard Joling en hits zoals je die tijdens de Après-ski hoort en je bent er.

Tekst gaat verder onder afbeelding.

Zondag: Gedag zeggen, muntinname en 85.000 stappen

Ogen half open (of half dicht) – een mond droger dan de tosti van de dag ervoor – op zoek naar water, uiteraard niet zo slim geweest om een gevuld flesje klaar te zetten – checken of je telefoon binnen handbereik is. Die is binnen handbereik, maar leeg en bevat te veel vocht om te worden opgeladen. Dat was het beeld bij het ontwaken, een ervaring die ongetwijfeld werd gedeeld door de vele campinggasten die de zaterdag all-in zijn gegaan.

Even opfrissen, tent afbreken en de buren uit de tentjes om je heen even gedag zeggen. Na drie dagen begon het samen opstaan en ouwehoeren al bijna een routine te worden. Je hoopt zo volgend jaar weer te zien, maar de kans dat dit echt gebeurd zal waarschijnlijk klein zijn.

Muntinname

Bij het halen van het ontbijt volgt de ontdekking dat er om 00.40 uur nog iets te enthousiast munten zijn ingeslagen. In totaal zaten er nog 17,5 munten in de broekzak om mee naar huis te nemen. Dit is natuurlijk zonde, omgerekend is dit toch een bedrag van €59,50. Eerder op het terrein viel een muntinname punt op, maar eens even kijken wat hier mogelijk is.

Zoals verwacht kon je hier je munten inleveren tegen het oorspronkelijke bedrag, alleen wel pas na 16.00 uur gaf de vrouw van de muntinname aan. En ze vervolgde meteen met ‘dan verkoop je ze toch lekker aan iemand anders’. Zo gezegd, zo gedaan, de munten werden uiteindelijk voor €40 overgenomen door de man achterin de rij, iedereen blij. Mooi actief meegedacht van de desbetreffende vrouw!

85.941 stappen

Aan het eind van een festival toch altijd even een kijkje nemen naar het aantal stappen wat is gezet. Van donderdag t/m zaterdag in totaal 85.941 stappen gezet, wat met een lengte van 1,85 neerkomt op net geen 66km. Dit zijn resultaten van een trainingskamp van een aantal dagen. Wil je echt fit worden, dan is bij deze het advies om naar de Zwarte Cross te gaan.

Conclusie: vijf sterren voor een ontmaagding

Drie dagen Zwarte Cross en de conclusie van deze debutant is simpel: dit is geen festival dat je bezoekt, dit is een wereld waar je drie dagen in gaat wonen. Een wereld waar straaljagers de opening verzorgen, zitconcerten drie minuten standhouden, grasmaaiers raceauto’s zijn en een wildvreemde binnen drie minuten je duetpartner is voor vijfduizend man. Waar het na twee gewonde stuntmannen ook gewoon verstandig genoeg is om de katapult stil te zetten, want gek zijn ze hier wel, gestoord niet.

Is er dan niets aan te merken? Jawel: drie dagen is te kort. Er staan 429 acts op het programma en zelfs met een strak schema zie je er maar een fractie van, dus de keuzestress is chronisch en de FOMO reist mee naar huis. Maar als dat de grootste klacht is, dan weet je eigenlijk al genoeg.

’t Geet Hier Spoken, was dit jaar het credo, een strijdkreet tegen alles wat beige en braaf is. Missie geslaagd. Wij komen terug, en dan voor alle vier de dagen.

Eindoordeel: vijf sterren

Geschreven door: Ard Bosman en Koen de Kuiper
Foto’s: Zwarte Cross